Log in
De snelle ontwikkelingen op het gebied van digitale technologie gaan niet aan de psychologie voorbij. Dat geldt zowel voor de toepassing in de gezondheidszorg als voor de psychologie als wetenschap. Gerben Westerhof werpt vanuit de narratieve psychologie een licht op zowel de meer toegepaste kant van de e-mental health als op de meer fundamentele kant van de e-science. ‘Hoewel computers nieuwe mogelijkheden bieden, blijven andere mensen en psychologische professionals nodig om het verhaal van de persoon recht te doen en te begrijpen.’

Op het eerste gezicht lijken verhalen op gespannen voet te staan met technologie. Verhalen behoren tot het domein van waarden en cultuur. Zij worden gezien als subjectief en vooringenomen, maar ook als persoonlijk, authentiek en warm. Technologie behoort tot het rationele domein en wordt vaak gezien als objectief en neutraal, maar ook als onpersoonlijk, vervreemdend en koud. De naam ‘Story Lab’, waarin we het verhalende onderzoek van de Universiteit Twente gebundeld hebben, draagt deze spanning in zich. ‘Story’ verwijst naar het verhalende en ‘Lab’ naar het interveniëren en onderzoeken met digitale middelen. Juist deze spanning biedt ruimte voor de verkenning van nieuwe mogelijkheden. Ik ga eerst in op de kennis over de betekenis van autobiografische verhalen voor geestelijke gezondheid en welbevinden en op de toepassing van die kennis in de narratieve zorg. Daarna bespreek ik e-mental health en e-science aan de hand van voorbeelden. Ik sluit af met de implicaties voor de toekomst.

Autobiografische verhalen

Verhalen staan tegenwoordig sterk in…

Dit artikel is een lichte bewerking van prof. dr. Gerben Westerhof zijn oratie die hij op 18 januari 2018 uitsprak bij de aanvaarding van zijn ambt als hoogleraar.

Literatuurlijst
  1. American Geriatrics Society Expert Panel on Person-Centered Care (AGS; 2016). Person-centered care: A defi nition and essential elements. Journal of the American Geriatrics Society, 64, 15-18.
  2. American Psychological Association. (2006). Evidence-based practice in psychology. American Psychologist, 61, 271-285.
  3. Bohlmeijer, E., Bolier, L., Westerhof, G.J. & Walburg, J. (Eds.; 2013). Handboek positieve psychologie: Theorie, onderzoek en toepassingen. Amsterdam: Boom.
  4. Calvo, R.A., Milne, D.N., Hussain, M.S. & Christensen, H. (2016). Natural language processing in mental health applications using non-clinical texts. Natural Language Engineering, 22, 1-37.
  5. D’Mello, S.K. & Kory, J. (2015). A review and meta-analysis of multimodal affect detection systems. ACM Computing Surveys, 47, 43.
  6. Elfrink, T.R., Zuidema, S.U., Kunz, M. & Westerhof, G.J. (2017). The effectiveness of creating an Online Life Story Book on persons with early dementia and their informal caregivers: A protocol of a randomized controlled trial. BMC Geriatrics, 17(1), 95.
  7. Finlayson, M.A., Whitman R. & Winston, P.H. (2010). Computational Models of Narrative: Review of a Workshop. AI Magazine, 31, 97-100.
  8. Foucault, M. (1988). Technologies of the self: A seminar with Michel Foucault. Amherst, MA: University of Massachusetts Press. Huber, M.A.S., van Vliet, M. & Giezenberg, M. (2016). Towards a ‘patient- centred’ operationalisation of the new dynamic concept of health: a mixed methods study. BMJ Open, 6, e010091
  9. Kenyon, G., Bohlmeijer, E., & Randall, W.L. (Eds.). (2011). Storying later life. New York, NY: Oxford University Press.
  10. Koenitz, H., Ferri, G. Haahr, M. Sezen, D. & Sezen, T. I. (Eds.). (2015) Interactive digital narrative. New York, NY: Routledge.
  11. Korte, J., Bohlmeijer, E.T., Cappeliez, P., Smit, F. & Westerhof G.J. (2012). Life-review therapy for older adults with moderate depressive symptomatology: A pragmatic randomized controlled trial. Psychological Medicine, 42 (6), 1163-1172.
  12. Korte, J., Drossaert, C.H.C., Westerhof, G J. & Bohlmeijer, E. T. (2014). Life-review in groups? An explorative analysis of social processes that facilitate or hinder the effectiveness of life-review. Aging and Mental Health, 18, 376-384.
  13. Lamers, S.M.A., Bohlmeijer, E.T., Korte, J. & Westerhof, G.J. (2015). The efficacy of life-review as online-guided self-help for adults: A randomized trial. Journals of Gerontology: Psychological Sciences, 70, 24-24.
  14. McAdams, D.P. (1996). Personality, Modernity, and the storied self: A contemporary framework for studying persons. Psychological Inquiry, 7, 295-321.
  15. McLean, K.C., Pasupathi, M. & Pals, J. L. (2007). Selves creating stories creating selves: A process model of self-development. Personality and Social Psychology Review, 11, 262-278.
  16. Murray, M. & Sools, A. (2015). Narrative research in clinical and health psychology. In P. Rohleder & A. Lyons (Eds.), Qualitative research in clinical and health psychology (pp. 133-154). London: Palgrave Macmillan.
  17. Pennebaker, J.W., Boyd, R.L., Jordan, K. & Blackburn, K. (2015). The development and psychometric properties of LIWC2015. Austin, TX: University of Texas at Austin. Rettberg, J.W. (2014). Seeing ourselves through technology. London: Palgrave MacMillan.
  18. Ryan, M.L. (2015). Narrative as virtual reality 2. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press.
  19. Sutton, J. (2016). Memory. in E.N. Zalta (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2016 Edition). Retrieved from https://plato.stanford.edu/archives/sum2016/entries/memory/
  20. Thomas, L. & Briggs, P. (2016). Reminiscence through the lens of social media. Frontiers In Psychology, 7.
  21. Truong, K., Westerhof, G.J., Lamers, S.M.A. & Jong, F. de. (2014). Towards modeling expressed emotions in oral history interviews: using verbal and non-verbal signals to track personal narratives. LLC: The Journal of Digital Scholarship in the Humanities, 29, 621-636.
  22. Westerhof, G.J. & Bohlmeijer, E. (2012). Life stories and mental health: The role of identifi cation processes in theory and interventions. Narrative Works, 2(1), 106-128. Retrieved from journals.hil.unb.ca/index.php/NW/article/view/19501/21071.
  23. Westerhof, G.J. & Bohlmeijer, E.T. (2014). Celebrating fi fty years of research and applications in reminiscence and life review: State of the art and new directions. Journal of Aging Studies, 29, 107-114.
  24. Westerhof, G.J., Korte, J., Eshuis, S. & Bohlmeijer, E.T. (2017, online fi rst). Precious Memories: A randomized controlled trial of the effects of an autobiographical memory intervention delivered by trained volunteers in residential care homes. Aging and Mental Health.
  25. Westerhof, G.J., Lamers, S.M.A., Postel, M.G. & Bohlmeijer, E.T. (2017, online fi rst). Online therapy for depressive symptoms: En evaluation of counselor-led and peer-supported life review therapy. Gerontologist. doi: 10.1093/geront/gnx140